วางเราเตอร์ตรงไหน สัญญาณถึงทั่วบ้าน

ช่วงเย็นวันศุกร์ที่ต้องประชุมออนไลน์กับทีมต่างประเทศ เป็นเวลาที่หลายคนเริ่มรู้สึกว่าอินเทอร์เน็ตที่บ้านช่างไม่เป็นใจ กล้องค้าง เสียงขาดหาย หรือบางทีก็หลุดจากห้องประชุมไปดื้อ ๆ ทั้งที่จ่ายค่าอินเทอร์เน็ตแพ็กเกจแรงไว้เรียบร้อยแล้ว พอเดินไปดูเราเตอร์ที่ซุกอยู่หลังตู้หนังสือในมุมห้อง ก็เริ่มเข้าใจว่าปัญหาอาจไม่ได้อยู่ที่ผู้ให้บริการเลย แต่มาจากตำแหน่งของเจ้ากล่องสี่เหลี่ยมที่วางไว้ผิดที่ผิดทางมาตลอด

เรื่องนี้เกิดขึ้นกับคนทำงานออฟฟิศที่บ้านเยอะมาก เพราะหลายคนย้ายเราเตอร์ไปวางตามความสวยงามของห้อง กลัวว่ามันจะเกะกะสายตา หรือซ่อนไว้ในตู้เพื่อให้บ้านดูเรียบร้อย แต่ผลลัพธ์ที่ได้คือสัญญาณWi-Fi อ่อนลงครึ่งหนึ่ง และต้องมานั่งปวดหัวเวลาทำงาน ในบทความนี้เราจะมาดูกันว่าตำแหน่งแบบไหนที่ช่วยให้สัญญาณกระจายได้ดี ตำแหน่งแบบไหนที่ควรเลี่ยง และมีอะไรในบ้านไทยที่คอยดูดสัญญาณโดยที่เราไม่รู้ตัว

ตำแหน่งที่ทำให้สัญญาณWi-Fi ดีที่สุดในบ้าน

ถ้าถามว่าวางเราเตอร์ตรงไหนดีที่สุด คำตอบที่ตรงที่สุดคือ “กลางบ้านและสูงจากพื้น” เพราะสัญญาณWi-Fi กระจายออกจากตัวเครื่องเป็นวงกลมในแนวราบและแนวดิ่ง ถ้าวางไว้ที่มุมบ้าน สัญญาณครึ่งหนึ่งก็หายไปนอกกำแพงบ้านแล้ว เหลือมาถึงห้องนอนหรือห้องทำงานแค่ส่วนเดียว

การวางเราเตอร์ให้สูงระดับสายตาหรือประมาณ 1.5-2 เมตรจากพื้นช่วยได้จริง เพราะเฟอร์นิเจอร์อย่างโซฟา ตู้เตี้ย หรือชั้นวางของมักจะบังสัญญาณในแนวราบ ถ้าเราเตอร์อยู่สูงกว่าระดับเฟอร์นิเจอร์ พื้นที่โล่งรอบตัวเครื่องก็จะมากขึ้น สัญญาณก็วิ่งไปได้ไกลขึ้นโดยไม่ต้องไปเพิ่มกำลังส่ง

อีกจุดที่คนมักมองข้ามคือ “หันเสาอากาศให้ถูกทาง” ถ้าเราเตอร์มีเสาอากาศภายนอกหลายต้น การตั้งเสาให้ตรงขึ้นในแนวตั้งจะช่วยกระจายสัญญาณในแนวราบได้ดีสำหรับบ้านชั้นเดียว แต่ถ้าบ้านมีหลายชั้น การเอียงเสาบางต้นให้อยู่ในแนวนอนจะช่วยให้สัญญาณแผ่ขึ้นลงในแนวดิ่งได้ดีขึ้น ลองขยับแล้ววัดความเร็วเทียบกันดู จะเห็นความต่างชัดเจนเลย

และถ้าบ้านมีสองชั้น การวางเราเตอร์ไว้ที่เพดานชั้นล่างหรือบนบันไดกลางบ้านจะช่วยให้สัญญาณขึ้นไปถึงชั้นบนได้ดีกว่าการวางไว้ในห้องนอนชั้นล่างสุดของบ้านมาก

ตำแหน่งที่แย่จนต้องย้ายออกมา

เคยเห็นบ้านหลายหลังที่เอาเราเตอร์ไปซ่อนไว้ในตู้ไม้ปิดทึบ เพราะไม่อยากให้เห็นสายไฟและกล่องดำ ๆ กลางห้องนั่งเล่น ผลคือสัญญาณเหลือไม่ถึงครึ่ง เพราะไม้หนา ๆ ดูดกลืนสัญญาณได้ดีกว่าที่คิด ยิ่งถ้าเป็นตู้ที่มีกระจกหรือมีชั้นวางของเต็มไปหมด ก็ยิ่งกั้นสัญญาณได้หลายชั้น

อีกตำแหน่งยอดฮิตที่แย่ไม่แพ้กันคือ “หลังโทรทัศน์” หรือวางซ้อนกับเครื่องใช้ไฟฟ้าอื่น ๆ เพราะนอกจากจะถูกจอทีวีบังแล้ว ยังมีคลื่นรบกวนจากอุปกรณ์รอบข้างอีก พวกเครื่องเสียง กล่องรับสัญญาณ หรือแม้แต่ทีวีเองก็ปล่อยคลื่นออกมาในย่านความถี่ใกล้เคียงกันได้

การวางเราเตอร์ติดพื้นหรือใต้โต๊ะก็ไม่ดี เพราะสัญญาณจะชนกับพื้นและเฟอร์นิเจอร์ตลอดเวลา แถมยังมีฝุ่นและความร้อนสะสมจากพื้นอีก ถ้าเราเตอร์ร้อนเกินไปก็จะทำงานไม่เต็มที่และอายุการใช้งานสั้นลงด้วย

และที่แย่ที่สุดคือการวางเราเตอร์ไว้ในห้องครัวหรือใกล้ห้องน้ำ เพราะผนังกระเบื้องและท่อน้ำโลหะเป็นตัวกั้นสัญญาณชั้นดี แถมความชื้นยังทำลายอุปกรณ์อีกด้วย

สิ่งที่ดูดสัญญาณในบ้านไทยที่คนมักไม่รู้ตัว

บ้านไทยมีลักษณะเฉพาะหลายอย่างที่ส่งผลต่อสัญญาณWi-Fi มากกว่าบ้านในต่างประเทศ เริ่มจากผนังคอนกรีตหนา ๆ ที่มักมีเหล็กเสริมด้านใน ซึ่งเป็นตัวกั้นสัญญาณได้ดีมาก ผนังแบบนี้ทำให้สัญญาณจากห้องหนึ่งไปอีกห้องหนึ่งอ่อนลงอย่างเห็นได้ชัด โดยเฉพาะบ้านที่มีผนังรับน้ำหนักหลายชั้น

อีกอย่างคือ “ตู้ไม้สัก” หรือเฟอร์นิเจอร์ไม้จริงที่นิยมใช้ในบ้านไทย ไม้หนา ๆ ดูดกลืนสัญญาณได้ดีกว่าพลาสติกหรือกระจกหลายเท่า ถ้าเราเตอร์อยู่ในห้องที่มีตู้ไม้ใหญ่ ๆ วางอยู่ใกล้ ก็อาจทำให้สัญญาณอ่อนลงได้

นอกจากนี้ยังมี “กระจกเงา” ที่บางบ้านติดไว้เต็มผนัง กระจกที่มีฉากหลังเป็นโลหะจะสะท้อนสัญญาณ ทำให้เกิดการรบกวนกันเองได้ และ “เครื่องใช้ไฟฟ้าที่ปล่อยคลื่น” อย่างไมโครเวฟ ตู้เย็น เครื่องซักผ้า หรือแม้แต่หลอดไฟบางชนิด ก็ปล่อยคลื่นรบกวนในย่าน 2.4 GHz ได้

อีกตัวที่คนไทยมักมีติดบ้านคือ “เครื่องกรองน้ำ” และ “ปั๊มน้ำ” ที่มีมอเตอร์ไฟฟ้า ซึ่งปล่อยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าออกมาได้ตลอดเวลา ถ้าเราเตอร์อยู่ใกล้ห้องที่ติดตั้งอุปกรณ์เหล่านี้ ก็อาจเจอปัญหาสัญญาณขาดหายเป็นช่วง ๆ

วิธีเช็กง่าย ๆ ว่าตำแหน่งที่วางอยู่ดีหรือไม่

ก่อนจะย้ายเราเตอร์ไปมา ลองใช้แอปวัดสัญญาณWi-Fi ในมือถือเดินสำรวจทั่วบ้านก่อน ดูว่าจุดไหนสัญญาณอ่อนหรือหลุดบ่อย จากนั้นค่อยย้ายเราเตอร์ไปตำแหน่งใหม่แล้ววัดเทียบกัน สังเกตว่าค่าที่วัดได้ดีขึ้นจริงหรือไม่

อีกวิธีที่ได้ผลคือการทดสอบความเร็วอินเทอร์เน็ตในแต่ละห้อง โดยใช้เว็บหรือแอปวัดความเร็วที่เชื่อถือได้ อย่างเว็บของ Wikipedia ที่มีบทความอธิบายเรื่องความเร็วอินเทอร์เน็ตและปัจจัยที่ส่งผลต่อความเร็วให้อ่านเพิ่มเติม หรือจะดูข้อมูลงานวิจัยด้านการสื่อสารไร้สายจาก Nature ก็ได้ แต่ที่สำคัญคือต้องวัดในเวลาเดียวกันของวัน เพราะความเร็วอินเทอร์เน็ตอาจเปลี่ยนตามช่วงเวลาที่คนใช้งานหนาแน่น

ถ้าบ้านมีหลายคนและมีอุปกรณ์เชื่อมต่อเยอะ ลองพิจารณาการแยกเครือข่าย Wi-Fi ให้แขก ออกจากเครือข่ายหลักของครอบครัวดู เพราะนอกจากจะช่วยเรื่องความปลอดภัยแล้ว ยังลดจำนวนอุปกรณ์ที่แย่งแบนด์วิดท์กันในเครือข่ายหลักได้ด้วย ซึ่งส่งผลให้การเชื่อมต่อโดยรวมเสถียรขึ้น

อีกเรื่องที่ควรรู้คือคลื่น 2.4 GHz กับ 5 GHz มีข้อดีข้อเสียต่างกัน คลื่น 2.4 GHz วิ่งได้ไกลและทะลุสิ่งกีดขวางได้ดีกว่า แต่มีความเร็วต่ำและมีคลื่นรบกวนจากอุปกรณ์อื่นเยอะ ส่วนคลื่น 5 GHz เร็วกว่าแต่ระยะทำการสั้นและทะลุผนังได้แย่กว่า ถ้าเราเตอร์อยู่ในห้องเดียวกันกับที่ทำงาน ให้เลือกเชื่อมต่อ 5 GHz จะได้ความเร็วเต็มที่ แต่ถ้าอยู่คนละชั้นก็อาจต้องใช้ 2.4 GHz

ตารางสรุปตำแหน่งวางเราเตอร์

ตำแหน่ง ผลต่อสัญญาณ คำแนะนำ
กลางบ้าน ระดับความสูง 1.5-2 เมตร ดีที่สุด กระจายทั่วถึง แนะนำเป็นอันดับแรก
หันเสาอากาศตั้งตรง (บ้านชั้นเดียว) กระจายแนวราบได้ดี ปรับตามลักษณะบ้าน
ใกล้หน้าต่างหรือประตู ดีปานกลาง สัญญาณออกนอกบ้าน ใช้ได้ถ้าต้องการสัญญาณนอกบ้าน
หลังตู้ไม้หรือในตู้ปิด แย่ สัญญาณเหลือไม่ถึงครึ่ง ควรย้ายออกทันที
หลังทีวีหรือใกล้เครื่องใช้ไฟฟ้า แย่ มีคลื่นรบกวน ควรย้ายออก
ติดพื้นหรือใต้โต๊ะ แย่ สัญญาณชนพื้นตลอด ย้ายขึ้นที่สูง
ในห้องครัวหรือใกล้ห้องน้ำ แย่ที่สุด กระเบื้องและท่อกั้นสัญญาณ หลีกเลี่ยงเด็ดขาด

ปรับแต่งเพิ่มเติมให้สัญญาณดีขึ้นโดยไม่ต้องซื้ออุปกรณ์ใหม่

หลังย้ายเราเตอร์ไปตำแหน่งที่เหมาะสมแล้ว ยังมีอีกหลายวิธีที่ช่วยให้สัญญาณดีขึ้นได้โดยไม่ต้องเสียเงินเพิ่ม เริ่มจากการอัปเดตเฟิร์มแวร์ของเราเตอร์ให้เป็นเวอร์ชันล่าสุด เพราะผู้ผลิตมักแก้ไขปัญหาด้านประสิทธิภาพและความปลอดภัยอยู่เสมอ

อีกวิธีคือการเปลี่ยนช่องสัญญาณ (channel) ของคลื่น 2.4 GHz เพราะในบ้านจัดสรรหรือคอนโดที่มีเพื่อนบ้านใช้Wi-Fi เยอะ ช่องสัญญาณอาจซ้ำกันจนเกิดการรบกวน ลองเข้าไปตั้งค่าในหน้าเว็บของเราเตอร์แล้วเปลี่ยนช่องเป็น 1, 6 หรือ 11 ซึ่งเป็นช่องที่ไม่ทับซ้อนกัน

การตั้งรหัสผ่านแบบ WPA2 หรือ WPA3 ก็สำคัญ เพราะนอกจากจะป้องกันคนนอกเข้ามาใช้เน็ตฟรีแล้ว ยังช่วยให้การเชื่อมต่อเสถียรขึ้นด้วย และถ้าเราเตอร์มีฟังก์ชันตั้งเวลาปิดWi-Fi ในช่วงที่ไม่ใช้งาน ก็ช่วยลดการรบกวนและประหยัดไฟได้

สำหรับใครที่กำลังมองหาอุปกรณ์เสริมหรือต้องการศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับเราเตอร์และอุปกรณ์เครือข่าย ก็มีแหล่งข้อมูลให้อ่านได้เรื่อย ๆ อย่าง me68 ที่มีบทความและข้อมูลด้านเทคโนโลยีให้ติดตาม ส่วนใครที่สนใจเรื่องคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าและผลกระทบต่อสุขภาพจากอุปกรณ์ไร้สาย ก็สามารถอ่านข้อมูลเพิ่มเติมได้จาก WHO ซึ่งมีบทสรุปงานวิจัยด้านนี้ให้ศึกษา

สุดท้ายนี้ อย่าลืมว่าการวางเราเตอร์ไม่ใช่เรื่องที่ทำครั้งเดียวแล้วจบ ถ้ามีการซื้อเฟอร์นิเจอร์ใหม่ ย้ายห้อง หรือติดตั้งอุปกรณ์ไฟฟ้าเพิ่ม ก็ควรกลับมาทบทวนตำแหน่งอีกครั้ง เพราะสิ่งที่เคยดีอาจกลายเป็นแย่ได้เมื่อสภาพแวดล้อมเปลี่ยนไป ลองใช้เวลาแค่ครึ่งชั่วโมงในวันหยุดสำรวจและปรับตำแหน่งดู เชื่อว่าหลายคนจะพบว่าอินเทอร์เน็ตที่บ้านดีขึ้นได้โดยไม่ต้องจ่ายเงินเพิ่มเลย