เลือกคลาวด์เก็บไฟล์ ดูอะไรบ้างนอกจากราคาและพื้นที่

คลาวด์สตอเรจ

เวลาคนถามว่าจะใช้คลาวด์ตัวไหนดี คำตอบมักขึ้นกับว่าเก็บอะไร แต่ที่ผมเห็นบ่อยคือคนเลือกจากสองตัวเลข คือราคาและพื้นที่ แล้วค่อยมาเจอปัญหาทีหลัง เช่น หาไฟล์ยาก กู้คืนช้า หรือแชร์ให้คนอื่นแล้วเขามองเห็นมากเกินไป บทความนี้จะไล่สิ่งที่ควรดูจริง ๆ ก่อนตัดสินใจ

คลาวด์สตอเรจ
ภาพประกอบ: This image is a work by Wikipedia and Wikimedia Commons user C.Suthorn. When reusing, credit me as described in the Licensing information below. I would appreciate being notified (wikimail, talk page, email, Social Media) if you use my work outside Wikimedia.

เริ่มจากประเภทของไฟล์ที่เก็บ

ก่อนดูราคา ให้แยกก่อนว่าไฟล์ที่จะเก็บเป็นแบบไหน เพราะแต่ละแบบต้องการบริการคนละสไตล์

ถ้าเป็น รูปและวิดีโอจากมือถือ การสำรองอัตโนมัติจากมือถือเป็นหัวใจ และควรดูว่าบริการนั้นย่อคุณภาพรูปหรือไม่ ซึ่งเป็นเรื่องที่คนมักไม่รู้และค้นพบตอนต้องการภาพต้นฉบับ

ถ้าเป็น เอกสารงาน การซิงก์ระหว่างเครื่องกับคอมพิวเตอร์สำคัญกว่า และต้องมีระบบกู้คืนไฟล์ที่ลบหรือเขียนทับไปแล้ว

ถ้าเป็น ไฟล์ขนาดใหญ่ที่แทบไม่เปิด เช่นวิดีโอความละเอียดสูงหรือไฟล์สำรองทั้งเครื่อง การเก็บแบบไม่ซิงก์ตลอดเวลาจะประหยัดกว่ามาก

สิ่งที่ควรดูนอกจากราคา

  • ความเร็วในการอัปโหลดและดาวน์โหลด บริการที่ถูกมากบางตัวจำกัดความเร็วหรือจำกัดจำนวนครั้ง ต้องอ่านเงื่อนไขให้ละเอียด
  • ประวัติเวอร์ชันของไฟล์ ถ้าเราเผลอเขียนทับเอกสารสำคัญ ระบบที่เก็บบันทึกเวอร์ชันก่อนหน้าจะกู้คืนได้ ควรดูว่าเก็บไว้กี่วันและนับรวมในพื้นที่หรือไม่
  • ถังขยะกู้คืน เก็บไฟล์ที่ลบไว้กี่วัน ค่าเริ่มต้นบางบริการสั้นมากจนเราไม่ทันรู้ตัว
  • การแชร์ไฟล์ให้คนอื่น มีรหัสผ่านหรือวันหมดอายุหรือไม่ เพราะลิงก์แชร์ที่ไม่มีวันหมดอายุคือช่องที่ข้อมูลจะหลุดโดยที่เราไม่รู้
  • การเข้ารหัส ไฟล์ถูกเข้ารหัสหรือไม่ และกุญแจอยู่กับใคร บริการที่ผู้ให้บริการเปิดอ่านได้จะสะดวก แต่ไม่เหมาะกับข้อมูลอ่อนไหว
  • การย้ายข้อมูลออก ถ้าวันหนึ่งอยากเลิกใช้ ระบบมีเครื่องมือย้ายออกหรือต้องดาวน์โหลดทั้งหมดเอง

เรื่องความเข้ากันได้กับเครื่องที่ใช้

หลายคนลืมว่าต้องใช้กับอุปกรณ์อะไรบ้าง ถ้าใช้ทั้งมือถือ คอมพิวเตอร์ และแท็บเล็ต ควรเลือกบริการที่แอปทำงานได้เหมือนกันทุกเครื่อง และมีหน้าเว็บใช้ได้ด้วย

อีกจุดสำคัญคือการทำงานแบบออฟไลน์ ถ้าต้องเปิดไฟล์ในที่ไม่มีอินเทอร์เน็ต ต้องเลือกตัวที่เก็บสำเนาไว้ในเครื่องได้โดยไม่ต้องโหลดทุกครั้ง

ถ้าอยากให้ไฟล์ซิงก์อัตโนมัติระหว่างอุปกรณ์ ควรดูว่ามีตัวเลือกโฟลเดอร์เฉพาะ (selective sync) หรือไม่ เพราะถ้าซิงก์ทุกโฟลเดอร์ลงทุกเครื่อง ฮาร์ดดิสก์จะเต็มเร็ว

ค่าใช้จ่ายที่มักไม่ถูกพูดถึง

ข้อแรกคือ ค่าพื้นที่เพิ่ม งบประมาณที่ตั้งไว้มักพอสำหรับปีแรก แต่พอรูปและวิดีโอเพิ่มขึ้นทุกปี ราคาจะขยับไปอยู่ระดับถัดไปก่อนที่เราจะทันรู้ตัว ควรเผื่อค่าใช้จ่ายล่วงหน้าสองปี

ข้อสองคือ การจ่ายรายเดือนเทียบรายปี แบบรายปีมักถูกกว่าชัดเจน แต่ผูกมัดนานกว่า ต้องประเมินว่าเราใช้บริการนี้ต่อจริงหรือไม่

ข้อสามคือ จำนวนบัญชี ถ้าในบ้านมีหลายคน ทุกคนอาจต้องมีบัญชีของตัวเอง ควรดูว่ามีแพ็กเกจแบบครอบครัวหรือแชร์พื้นที่ร่วมกันหรือไม่

ข้อสี่คือ ค่าดาวน์โหลดเมื่อย้ายออก บริการบางตัวไม่คิดเงิน แต่ในทางปฏิบัติการดาวน์โหลดไฟล์หลายร้อยกิกะไบต์ต้องใช้เวลาและอาจชนเพดานข้อมูลของเน็ตบ้าน

ความเป็นส่วนตัวไม่ใช่เรื่องของคนขี้ระแวง

ไฟล์ที่เก็บบนคลาวด์คือไฟล์ที่อยู่ในเครื่องของคนอื่น ถ้าเป็นข้อมูลการเงิน เอกสารราชการ หรือรูปส่วนตัว ควรเลือกบริการที่เข้ารหัสไฟล์ก่อนอัปโหลด หรืออย่างน้อยที่สุดคือมีระบบยืนยันสองขั้นตอนที่แน่นหนา

สิ่งที่ควรทำไม่ว่าจะเลือกบริการไหนคือเปิดยืนยันสองขั้นตอน, ตรวจประวัติการเข้าสู่ระบบ, และไม่ใช้รหัสผ่านเดียวกับอีเมลหลัก เพราะถ้าอีเมลหลุด บัญชีคลาวด์อาจหลุดตามไปด้วย

สรุปสั้น ๆ ที่ลงมือทำได้วันนี้

  • จดว่าไฟล์สามประเภทที่ใหญที่สุดในเครื่องคืออะไร และให้บริการที่เลือกกับประเภทนั้นตรงกัน
  • เปิดดูการใช้งานพื้นที่ของบริการที่ใช้อยู่ตอนนี้
  • ตรวจว่าไฟล์กู้คืนและประวัติเวอร์ชันตั้งไว้กี่วัน
  • เปิดยืนยันสองขั้นตอนของบัญชีคลาวด์
  • ลองดาวน์โหลดไฟล์ที่ไม่ค่อยเปิดสักไฟล์ เพื่อดูว่าขั้นตอนย้ายข้อมูลง่ายแค่ไหน

ราคากับพื้นที่เป็นเรื่องที่เทียบกันง่าย แต่สิ่งที่กำหนดว่าเราจะเจ็บตัวหรือไม่ในวันที่ต้องใช้งานจริง คือรายละเอียดเล็ก ๆ ของแต่ละบริการนั่นเอง