น้ำเต้าหู้เป็นเครื่องดื่มที่คนไทยคุ้นเคยและหาซื้อง่าย แต่หลายคนไม่รู้ว่ารสชาติและคุณค่าที่ได้นั้นต่างกันมากระหว่างน้ำเต้าหู้ที่ทำจากถั่วเหลืองแท้กับเครื่องดื่มถั่วเหลืองที่ผสมนมผงและน้ำตาลในปริมาณสูง

แยกให้ออก: น้ำเต้าหู้กับเครื่องดื่มถั่วเหลือง
น้ำเต้าหู้แบบดั้งเดิมทำจากถั่วเหลืองบดกับน้ำ กรองเอากากออก แล้วต้มให้สุก รสชาติจะอ่อนและมีกลิ่นถั่วตามธรรมชาติ ส่วนเครื่องดื่มถั่วเหลืองที่บรรจุกล่องมักเติมน้ำตาล น้ำมันพืช และกลิ่นสังเคราะห์เพื่อให้รสกลมและเก็บได้นาน
ถ้าดูฉลากจะเห็นความต่างชัดเจน ทั้งในเรื่องของปริมาณโปรตีนและน้ำตาล เครื่องดื่มถั่วเหลืองที่หวานจัดอาจมีน้ำตาลมากกว่าที่คาดถึงสองเท่าเมื่อเทียบกับน้ำเต้าหู้ที่เติมน้ำตาลเล็กน้อย
ทำน้ำเต้าหู้เองที่บ้าน
- แช่ถั่วเหลือง อย่างน้อย 6-8 ชั่วโมง หรือข้ามคืน
- ปั่นถั่วกับน้ำ ในสัดส่วน ถั่ว 1 ถ้วยต่อน้ำ 4 ถ้วย
- กรองด้วยผ้าขาวบาง แยกกากออกให้ได้น้ำเต้าหู้เนียน
- ต้มให้เดือด และต้มต่ออย่างน้อย 5-10 นาที เพื่อให้ถั่วสุกสนิท
ข้อสำคัญคือต้องต้มให้สุกจริง ถั่วเหลืองดิบมีสารที่ทำให้ท้องอืดและไม่ควรบริโภค การต้มจนเดือดฟองขึ้นและต้มต่ออีกระยะจึงจะปลอดภัย และควรคนตลอดเวลาเพื่อไม่ให้ไหม้ก้นหม้อ
การปรุงรสและความหวาน
น้ำเต้าหู้ที่ทำเองสามารถดื่มแบบไม่หวานหรือเติมน้ำตาลเพียงเล็กน้อย รสของถั่วจะเด่นชัดกว่าของที่ขายทั่วไป และสามารถเติมใบเตยหรือขิงเพื่อเพิ่มกลิ่นได้โดยไม่ต้องใช้น้ำตาล
ถ้าอยากให้เนื้อเนียนขึ้น กรองสองรอบหรือใช้ผ้าขาวบางที่ละเอียดขึ้น สำหรับผู้ที่ชอบน้ำเต้าหู้แบบข้น ให้เพิ่มปริมาณถั่วหรือลดน้ำลงในขั้นตอนปั่น
ประโยชน์และข้อควรระวัง
ถั่วเหลืองเป็นแหล่งโปรตีนจากพืชที่ดีและมีไฟเบอร์ตามธรรมชาติ แต่ก็ไม่ใช่เครื่องดื่มที่แทนนมสำหรับเด็กทารก และผู้ที่ต้องจำกัดโปรตีนหรือมีภาวะไทรอยด์ควรปรึกษาแพทย์ก่อนดื่มในปริมาณมาก
สำหรับผู้ที่ดื่มน้ำเต้าหู้แทนนมวัว ควรเสริมแคลเซียมจากแหล่งอื่น เช่น งาดำหรือผักใบเขียว เพราะน้ำเต้าหู้ที่ทำเองไม่มีแคลเซียมเสริมเหมือนนมที่จำหน่าย
การเก็บรักษา
น้ำเต้าหู้ที่ทำเองไม่ใส่สารกันเสีย ควรเก็บในตู้เย็นและดื่มให้หมดภายใน 2-3 วัน หากต้องการเก็บนานขึ้น ให้แช่แข็งเป็นก้อนหรือในภาชนะที่ปิดสนิท และละลายในตู้เย็นก่อนดื่ม
ถ้าซื้อน้ำเต้าหู้จากร้าน ควรเลือกซื้อในปริมาณที่ดื่มหมดภายในวัน และไม่ควรตั้งทิ้งไว้ที่อุณหภูมิห้องนานเกินสองชั่วโมง โดยเฉพาะในอากาศร้อนของประเทศไทย
การเลือกซื้อน้ำเต้าหู้จากร้านค้า
ร้านที่ขายน้ำเต้าหู้สดมักต้มในปริมาณจำกัดและหมดภายในวัน จึงควรซื้อในปริมาณที่ดื่มหมดจริง หรือแช่เย็นทันทีหลังซื้อกลับบ้าน และควรสังเกตภาชนะที่ใช้บรรจุว่าสะอาดและปิดสนิทหรือไม่ เพราะน้ำเต้าหู้มีโปรตีนสูงและเสียได้ง่ายกว่าที่คิด
สำหรับน้ำเต้าหู้บรรจุกล่อง ควรอ่านฉลากเพื่อดูว่ามีการเติมน้ำตาลและน้ำมันพืชหรือไม่ และเลือกแบบจืดสำหรับผู้ที่ต้องการควบคุมน้ำตาล
