แอปธนาคารบนมือถือทำให้โอนเงิน จ่ายบิล และเช็กยอดได้ในไม่กี่วินาที แต่ความสะดวกนี้ก็มาพร้อมความเสี่ยง ถ้าใครเข้าถึงเครื่องหรือข้อมูลเราได้ เงินในบัญชีก็เสี่ยงทันที บทความนี้รวมวิธีใช้แอปธนาคารให้ปลอดภัย ตั้งแต่ตั้งค่าครั้งแรกจนถึงพฤติกรรมเวลาธุรกรรม
1. ดาวน์โหลดจากช่องทางทางการเท่านั้น
สาเหตุที่คนโดนหลอกบ่อยที่สุดคือการติดตั้งแอปธนาคารปลอม ที่หน้าตาคล้ายของจริงจนแยกไม่ออก แอปปลอมเหล่านี้มักหลอกให้กรอกรหัสผ่าน แล้วขโมยข้อมูลไปใช้
- โหลดจากสโตร์อย่างเป็นทางการเท่านั้น อย่าติดตั้งจากไฟล์ที่ส่งมาทางแชทหรือลิงก์ในข้อความ
- เช็กชื่อผู้พัฒนา ว่าตรงกับธนาคารจริง ไม่ใช่ชื่อคล้าย ๆ
- อ่านจำนวนดาวน์โหลดและรีวิว สังเกตว่ามีจำนวนมากพอสมเหตุสมผลไหม
2. ตั้งรหัสเข้าแอปแยกจากรหัสปลดล็อกเครื่อง
แอปธนาคารส่วนใหญ่ให้ตั้งรหัสหรือลายนิ้วมือสำหรับเข้าแอปโดยเฉพาะ ควรเปิดใช้เสมอ เพราะถ้าใครรู้รหัสปลดล็อกเครื่องของเรา อย่างน้อยเขาก็ยังเข้าแอปธนาคารไม่ได้โดยตรง
หลีกเลี่ยงการใช้รหัสที่คาดเดาง่าย เช่น วันเกิด หรือเลข 4 ตัวซ้ำ ๆ และอย่าให้รหัสตรงกับรหัส ATM หรือรหัสบัตร
3. เปิดการแจ้งเตือนทุกธุรกรรม
การเปิดแจ้งเตือนเมื่อมีรายการเงินเข้าออกเป็นเกราะชั้นสำคัญ เพราะถ้ามีธุรกรรมที่เราไม่ได้ทำ เราจะรู้ตัวทันทีและรีบแจ้งธนาคารได้ก่อนที่เงินจะหายไปมากกว่านี้
เปิดทั้งการแจ้งเตือนในแอปและแจ้งเตือนผ่าน SMS ถ้าธนาคารให้ตั้งวงเงินแจ้งเตือนได้ การตั้งไว้ที่จำนวนต่ำก็ช่วยให้เห็นทุกความเคลื่อนไหว
4. อย่าใช้ Wi-Fi สาธารณะทำธุรกรรม
Wi-Fi ตามร้านกาแฟ สนามบิน หรือห้าง อาจถูกดักข้อมูลได้ ถึงแม้การเชื่อมต่อกับธนาคารจะถูกเข้ารหัสอยู่แล้ว แต่ก็ไม่ควรเสี่ยง ถ้าจำเป็นต้องทำธุรกรรม ให้ใช้เน็ตมือถือของตัวเองแทน หรือรอทำที่บ้าน
5. ระวังลิงก์ใน SMS และข้อความ
มิจฉาชีพมักส่ง SMS ปลอมว่าเป็นธนาคาร แจ้งว่าบัญชีมีปัญหา มีพัสดุค้าง หรือมีโปรโมชัน แล้วแนบลิงก์ให้กดเข้าไปกรอกข้อมูล
- อย่ากดลิงก์ใน SMS ถ้าไม่แน่ใจ ให้เปิดแอปธนาคารเองโดยตรง
- ธนาคารจริงไม่ขอรหัสผ่าน OTP ทางโทรศัพท์ ไม่ว่ากรณีใด
- ถ้าสงสัย ให้โทรเบอร์บนหลังบัตร ไม่ใช่เบอร์ที่มากับข้อความ
6. อัปเดตแอปและระบบให้ล่าสุด
การอัปเดตนั้นแก้ช่องโหว่ความปลอดภัยที่ผู้พัฒนาค้นพบอยู่เสมอ แอปธนาคารเป็นเป้าหมายของแฮกเกอร์ตลอดเวลา ดังนั้นอย่าปิดการอัปเดตอัตโนมัติ และอย่ารากเครื่อง (root) เพราะแอปธนาคารหลายตัวจะตรวจพบและปฏิเสธการทำงาน หรือเสี่ยงต่อการถูกเจาะมากขึ้น
7. ตรวจสอบตัวเองเป็นระยะ
- เช็กประวัติธุรกรรม สัปดาห์ละครั้ง ว่ารายการตรงกับที่ใช้จริงไหม
- ดูอุปกรณ์ที่ผูกกับบัญชี ถ้ามีเครื่องที่ไม่รู้จัก ให้ลบออกทันที
- ตั้งวงเงินโอน ให้เหมาะกับการใช้งานจริง ไม่สูงเกินจำเป็น
8. ถ้าโทรศัพท์หายหรือถูกขโมย
ติดต่อธนาคารทันทีเพื่อระงับการใช้งานแอป และเปลี่ยนรหัสผ่านของบริการทั้งหมดที่ผูกกับเครื่อง ถ้าเคยเปิด Find My Device ไว้จะช่วยลบข้อมูลระยะไกลได้ ซึ่งจะพูดถึงในบทความแยก แต่หลักคือ เตรียมพร้อมก่อนเกิดเหตุ ดีกว่าแก้ตอนหลัง
9. เช็กก่อนว่ามีอะไรผิดปกติบ้าง
ถ้ามือถือเริ่มมีอาการแปลก ๆ เช่น แบตหมดเร็วผิดปกติ มีแอปที่ไม่รู้จัก มีโฆษณาเด้งบ่อย หรือเครื่องร้อนทั้งที่ไม่ได้ใช้ ให้สงสัยไว้ก่อนว่าอาจมีอะไรไม่ปกติ เพราะแอปธนาคารที่ปนกับแอปอันตรายจะเสี่ยงมากขึ้น ทางที่ดีคือตรวจแอปทั้งหมดและลบตัวที่ไม่รู้จักออกทันที
เช็กลิสต์ใช้แอปธนาคารให้ปลอดภัย
- โหลดจากสโตร์ทางการเท่านั้น
- ตั้งรหัสเข้าแอปแยกจากรหัสเครื่อง
- เปิดแจ้งเตือนทุกธุรกรรม
- ไม่ทำธุรกรรมบน Wi-Fi สาธารณะ
- ไม่กดลิงก์ใน SMS ที่ไม่แน่ใจ
- อัปเดตแอปและระบบเสมอ อย่ารากเครื่อง
- ตรวจประวัติธุรกรรมและอุปกรณ์ที่ผูกบัญชีเป็นระยะ
- เตรียมแผนกรณีโทรศัพท์หาย
สรุปคือความปลอดภัยของแอปธนาคารขึ้นอยู่กับ การตั้งค่าที่ถูก และ พฤติกรรมระวังตัว ไม่มีข้อไหนยาก ทำครบทั้งแปดข้อนี้จะลดความเสี่ยงได้มาก และที่สำคัญคือเปิดแจ้งเตือนไว้ให้เร็วที่สุด เพราะการรู้ตัวเร็วคือหัวใจของการหยุดความเสียหาย
